السيد محمود الهاشمي الشاهرودي

216

فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى)

البته كاربرد رايج و متداول طمع نزد عرف در امور دنيايى و نسبت به داراييهاى ديگران و مناصب دنيايى افراد مىباشد . 2 از طمع در امور دنيايى در روايات متعدد به شدت نكوهش شده و از آن به فقر حاضر و عامل زوال ايمان نام برده شده است . در حديثى از امام سجاد عليه السلام آمده است : « همهء خيرات و خوبيها را در بريدن طمع از آنچه در دست مردم است ديدم » . 3 مستحب است قاضى ، 4 كاتب 5 ( منشى دادگاه ) و كارشناس تقسيم اموال مشاع و مشترك كه از سوى حاكم شرع تعيين مىشود 6 از آزمندى و طمع منزه و مبرّا باشند . طناب - - ) ريسمان طَنبور - - ) آلات لهو طنز طنز : سخن يا نمايش تمسخرآميز در قالب ادبى . طنز در لغت به معناى سخن تمسخرآميز و به سخره گرفتن ديگرى آمده است ؛ ليكن در كاربرد امروزى معناى خاصى پيدا كرده كه عبارت است از شيوهء بيان ادبى ؛ اعم از شعر و نثر و نيز نمايش كه در آن با هدف اصلاح رفتارهاى بشرى ، عيبها و كاستيهاى فردى و اجتماعى به تمسخر گرفته مىشود . 1 بنابر اين ، طنز چهره و جلوه‌اى آراسته و خوشايند دارد ؛ اما مقصود از آن ، توهين و تحقير ناخوشايند مورد طنز ؛ اعم از فرد ، گروه و جامعه است . 2 از احكام آن در استفتائات سخن گفته‌اند . طنز با محتوا و هدف اهانت به مسلمان و هتك حرمت و آشكار كردن عيب او ، حرام است . 3 برخى گفته‌اند : طنز ، خلاف واقع است و غالباً رويكرد هتك حرمت و اهانت دارد ؛ از اين رو ، به حكم اوّلى جايز نيست ، مگر در مواردى كه به قراين و شواهد لفظى و حالى نزد مخاطبان چنين رويكردى نداشته باشد . 4

--> ( 1 ) . مائده / 84 ؛ اعراف / 56 ؛ شعراء / 82 * ( 2 ) . المفردات ( راغب ) ، واژهء « طمع » * ( 3 ) . وسائل الشيعة 16 / 24 - 26 * ( 4 ) . جامع عباسى / 351 ؛ تحرير الاحكام 5 / 112 * ( 5 ) . المبسوط 8 / 113 ؛ الدروس الشرعية 2 / 72 ؛ مستند الشيعة 17 / 58 - 59 * ( 6 ) . المبسوط 8 / 114 .